در هنگام سقوط آسانسور چه کنیم؟ بررسی مهم ترین دلایل سقوط آسانسور

ایمنی آسانسور یکی از مهم ترین دغدغه های ساکنان ساختمان های مسکونی، اداری و تجاری است. با وجود پیشرفت فناوری و استانداردهای سخت گیرانه در طراحی و نصب، هنوز هم بسیاری از افراد درباره احتمال سقوط آسانسور نگرانی دارند. واقعیت این است که سقوط آزاد آسانسور در سیستم های استاندارد بسیار نادر است، اما آگاهی از دلایل احتمالی بروز چنین حوادثی و نحوه رفتار صحیح در شرایط اضطراری می تواند نقش مهمی در افزایش ایمنی داشته باشد.

آیا سقوط آزاد آسانسور واقعاً اتفاق می افتد؟

برخلاف آنچه در فیلم ها دیده می شود، آسانسورهای مدرن دارای چندین لایه سیستم ایمنی هستند که مانع سقوط آزاد کابین می شوند. در واقع طراحی آسانسور به گونه ای است که حتی در صورت خرابی یکی از اجزا، سیستم های دیگر بتوانند از بروز حادثه جلوگیری کنند.در یک سیستم استاندارد، کابین توسط چندین رشته سیم بکسل فولادی نگهداری می شود. علاوه بر آن، تجهیزاتی مانند گاورنر (محدودکننده سرعت)، ترمز موتور، سیستم پاراشوت و ضربه گیرهای کف چاهک برای کنترل شرایط اضطراری در نظر گرفته شده اند. همین ساختار چند لایه باعث می شود احتمال سقوط واقعی بسیار پایین باشد.

مهم ترین دلایل فنی سقوط یا حرکت کنترل نشده آسانسور

یکی از دلایل احتمالی که گاهی درباره آن صحبت می شود، پارگی سیم بکسل ها است. در آسانسورهای کششی معمولاً بین چهار تا هشت سیم بکسل استفاده می شود و هرکدام از آن ها توان تحمل وزن کامل کابین را دارند. به همین دلیل برای سقوط واقعی باید چندین سیم بکسل به طور همزمان دچار شکست شوند که در صورت نگهداری مناسب تقریباً غیرممکن است. عواملی مانند خوردگی شدید، عدم سرویس دوره ای یا استفاده از سیم بکسل های غیراستاندارد می توانند در طول زمان باعث کاهش ایمنی شوند.عامل دیگر می تواند خرابی سیستم گاورنر باشد. گاورنر قطعه ای است که سرعت حرکت کابین را کنترل می کند. اگر سرعت آسانسور از حد مجاز بیشتر شود، این سیستم فعال شده و ترمز ایمنی یا همان پاراشوت را درگیر می کند. در صورتی که گاورنر عملکرد صحیح نداشته باشد، احتمال حرکت غیرعادی کابین افزایش می یابد، هرچند همچنان سیستم های ایمنی دیگری نیز وجود دارند.نقص در سیستم ترمز موتور نیز می تواند باعث حرکت ناخواسته آسانسور شود. در آسانسورهای کششی، موتور دارای ترمز الکترومکانیکی است که هنگام قطع برق به طور خودکار فعال می شود. این نوع طراحی که به آن Fail Safe گفته می شود، باعث می شود در زمان بروز مشکل، سیستم به صورت ایمن متوقف شود.اضافه بار نیز یکی از عواملی است که می تواند در درازمدت به سیستم فشار وارد کند. هر آسانسور دارای ظرفیت مشخصی است که بر اساس تعداد نفرات یا وزن تعریف می شود. اگر وزن بیش از حد مجاز باشد، در آسانسورهای استاندارد سیستم توزین اجازه حرکت نمی دهد. اما در برخی ساختمان ها که تجهیزات قدیمی دارند، اضافه بار مداوم ممکن است باعث استهلاک بیشتر قطعات شود.در نهایت، نصب غیرحرفه ای و نبود سرویس دوره ای از مهم ترین دلایل بروز مشکلات جدی در آسانسورها محسوب می شود. حتی بهترین تجهیزات نیز اگر به درستی نصب یا نگهداری نشوند، نمی توانند ایمنی کامل را تضمین کنند.

اقدامات ایمنی در صورت سقوط یا حرکت غیرعادی آسانسور

اولین نکته مهم در چنین شرایطی حفظ آرامش است. بسیاری از مواقع حالتی که به عنوان سقوط آسانسور تصور می‌شود، در واقع توقف ناگهانی یا حرکت کوتاه کابین در اثر فعال شدن سیستم‌های ایمنی است. این سیستم‌ها برای جلوگیری از بروز خطر طراحی شده‌اند و معمولاً پس از تشخیص مشکل، کابین را متوقف می‌کنند.در صورت احساس حرکت غیرعادی، فشار دادن مکرر دکمه‌های طبقات کمکی به توقف آسانسور نمی‌کند و تنها ممکن است باعث افزایش استرس در داخل کابین شود. در این شرایط استفاده از دکمه آلارم یا سیستم تماس اضطراری داخل کابین بهترین راه برای اطلاع‌رسانی به مسئول ساختمان یا شرکت سرویس آسانسور است.در سناریوی بسیار نادر سقوط واقعی، کارشناسان ایمنی توصیه می‌کنند فرد روی کف کابین دراز بکشد. این کار باعث می‌شود نیروی احتمالی ناشی از برخورد در سطح بیشتری از بدن توزیع شود و شدت آسیب کاهش یابد. در مقابل ایستادن یا تلاش برای پریدن در لحظه برخورد روش مناسبی نیست و حتی می‌تواند خطر آسیب را افزایش دهد.همچنین باز کردن دستی درب آسانسور به‌ویژه زمانی که کابین بین طبقات متوقف شده باشد، اقدامی خطرناک محسوب می‌شود. در چنین شرایطی باید تا زمان رسیدن نیروهای فنی یا مسئولان ساختمان در داخل کابین باقی ماند.

اهمیت سرویس دوره ای در ایمنی آسانسور

بخش بزرگی از ایمنی آسانسورها به نگهداری صحیح آن ها مربوط می شود. در سرویس های دوره ای معمولاً بخش های مهمی مانند سیم بکسل ها، ترمز موتور، عملکرد گاورنر، سیستم پاراشوت و تابلو فرمان بررسی می شوند. همچنین ضربه گیرهای کف چاهک و سیستم های الکتریکی نیز مورد تست قرار می گیرند.انجام این سرویس ها به صورت ماهانه یا دوره ای باعث می شود هرگونه فرسودگی یا مشکل فنی پیش از تبدیل شدن به خطر جدی شناسایی و برطرف شود.

نقش ظرفیت آسانسور در ایمنی

انتخاب ظرفیت مناسب در زمان طراحی ساختمان اهمیت زیادی دارد. اگر ظرفیت آسانسور کمتر از میزان تردد ساختمان باشد، استفاده بیش از حد باعث استهلاک سریع تر قطعات می شود.

باورهای اشتباه درباره سقوط آسانسور

یکی از باورهای رایج این است که اگر کابل آسانسور پاره شود، کابین فوراً سقوط می کند. در حالی که سیستم پاراشوت برای چنین شرایطی طراحی شده و در صورت افزایش سرعت، کابین را روی ریل ها قفل می کند.باور اشتباه دیگر این است که پریدن در لحظه برخورد می تواند جان فرد را نجات دهد. در عمل هماهنگ کردن زمان دقیق برخورد تقریباً غیرممکن است و این کار حتی می تواند آسیب را بیشتر کند.همچنین برخی تصور می کنند آسانسورهای قدیمی خطرناک هستند، در حالی که اگر سرویس و نگهداری آن ها به درستی انجام شود، همچنان می توانند ایمنی قابل قبولی داشته باشند.در کنار رعایت نکات ایمنی و استفاده از تجهیزات استاندارد، انتخاب یک مجموعه متخصص برای طراحی و اجرای آسانسور اهمیت زیادی دارد. مجموعه عمران مدرن با ارائه خدمات مشاوره فنی، تأمین تجهیزات و اجرای پروژه های آسانسوری تلاش می کند راهکارهای مناسب هر ساختمان را بر اساس شرایط فنی و کاربری آن ارائه دهد. برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره خدمات و بررسی گزینه های مختلف آسانسور می توان به وب سایت omranmodern.com مراجعه کرد.

نکات مهم برای افزایش ایمنی آسانسور

سقوط آزاد آسانسور در سیستم های استاندارد امروزی بسیار نادر است، زیرا چندین سیستم ایمنی مستقل برای جلوگیری از چنین اتفاقی طراحی شده اند. بیشتر مشکلاتی که در آسانسورها رخ می دهد به دلیل نبود سرویس منظم، نصب غیرحرفه ای یا استفاده بیش از ظرفیت است.به همین دلیل انتخاب تجهیزات استاندارد، نصب توسط شرکت های معتبر و انجام سرویس های دوره ای نقش مهمی در حفظ ایمنی دارند. همچنین هنگام بررسی هزینه ها، باید کیفیت تجهیزات و ایمنی سیستم را در اولویت قرار داد، زیرا در سیستم های حمل ونقل عمودی، ایمنی مهم ترین اصل محسوب می شود.